+998 71 234 56 02
Сайт тест режимида ишламоқда

Марказ профессор-ўқитувчиларининг мақолалари


ТИНГЛОВЧИЛАРДА ВАТАНПАРВАРЛИК ТУЙҒУСИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ

Нурмат Соғинов, Адлия вазирлиги қошидаги

Юристлар малакасини ошириш маркази профессори,

психология фанлари номзоди, доцент.

Маълумки, Адлия вазирлиги тасарруфидаги муассасалар ходимлари фаолияти бевосита ҳуқуқ-тартибот ишларини амалга ошириш, юридик ва жисмоний шахслар фаолиятида қонун устуворлигини таъминлаш масалалари билан узвий боғлиқ. Шунинг учун ҳам бу фаолиятда далил, исбот, ҳужжат масалаларига бошқа ҳар қандай касб эгаларига қараганда кўпроқ аҳамият берилади. Бироқ, шуни ҳам унутмаслик керакки, шу далил, исбот, ҳужжат орқасида шубҳасиз, муайян фуқаро туради. Демак, инсон омилисиз, одам руҳияти ҳақидаги билимларсиз бу фаолиятни тасаввур қилиш мумкин эмас. Шунинг учун ҳам, бошқа ҳар қандай касб эгаларига қараганда бу касб намояндалари одамни билиш илмига, психологияга кўпроқ қизиқадилар, ўз фаолиятларида бундай билимларнинг аҳамиятига кўпроқ урғу берадилар.

Юристлар малакасини ошириш марказида ташкил қилинадиган малака ошириш курсларида ҳам тингловчиларда бундай билимларни оширишга алоҳида эътибор қаратилади. Тингловчилар психология фанлари ва улар ютуқларидан хизмат жараёнида фойдаланиш имкониятлари борасида зарур маълумотларни ўзлаштирар эканлар, уларга одам руҳияти, инсон ва  жамият, шахслараро муносабатларнинг психологик жиҳатлари ҳақида у ёки бу илмий таълимот берилар экан, шу каби илмий ғояларнинг юзага келиши ва ривожланишида, нафақат у ёки бу таълимотнинг юзага келишида, балки дунё цивилизациясида, умумбашарий қадриятлар ривожига бизнинг аждодларимиз, ўтмиш мутафаккирларимиз қўшган улкан ҳиссалари, бугунги кунда илғор чет эл илм-фани, технологиялари деб аталаётган таълимотларнинг яратилишида Турон замин алломалари, туркий халқлар намоёндаларининг ўрни ҳақидаги маълумотларни, ўтмиш анъаналаримиз, миллий урф-одатларимиз, миллий анъаналаримизнинг ёритиб берилиши, тинловчиларда, буюк аждод-ларимизнинг бебаҳо мероси, неча минг йиллар чиғириғидан ўтган миллий қадриятларимиз ҳақидаги маълумотларни бериш, уларда ўз миллати, юртидан фахрланиш туйғуси, тоб маънода айтилганда ватанпарварлик туйғисининг ривожланишида муҳим ўрин тутади.

Президентимиз Шавкат Мирзиёев Парламентга йщллаган мурожаатномада: “Бир ҳақиқатни ҳеч қачон унутмайлик: биз буюк тарих, буюк давлат, буюк маданият яратган халқмиз. Биз – ҳеч қачон меҳнатдан қочмайдиган, қийинчиликлардан қўрқмайдиган, адолатни қадрлайдиган, азму шижоатли, буюк халқмиз.

Барчамиз бир тану бир жон бўлиб, якдил ва аҳил бўлиб, яхши ният билан меҳнат қилсак, ҳар қандай марраларни эгаллашга, бошқача айтганда, тарихимизнинг янги саҳифасини яратишга қодир халқмиз.

Бу йўлда қандай қийинчилик ва машаққатлар бўлмасин, барчасини мардона енгиб ўтишга тайёрмиз. Бундай эзгу ишларда бизга Яратганнинг ўзи, буюк аждодларимизнинг пок руҳлари мададкор бўлади, деб ишонаман” , деб бежизга таъкидламади.    

Малака ошириш курсларида шахс, шахслараро муносабатлар психологияси, шахснинг ижтимоийлашуви, психотехника, психотерапия, психокоррекция, медиация, ижобий психология, психологик хизмат масалалари ҳақида гап борганда, бундан қарийиб 3000 йиллар муқаддам, она заминимизда яратилган, инсоният тарихидаги илк қўлёзма асарлардан бўлмиш “Авесто”нинг асосий тамойили “Эзгу фикр, эзгу сўз, эзгу амал” бўлганлиги, айнан шу асарда психодиагностика ва психологик хизмат аломатлари баён этилганлиги, Шарқ аломалари асарларида “Илми фаросат”, “Илми фатонат”, “Илми зарофат”, “Илми қол”, “Илми ҳол” номлари билан аталган таълимотлар, бугунги кун дунё амалиётчи психологлари орасида яхши таниш бўлган психология, психодиагностика, психотерапия, психокоррекция, психо-профилактика, психологик хизмат, гипноз, НЛП (Нейро Лингвистические Программирование), профайлинг, ижобий психология каби таълимотлар асосини ташкил қилишлиги каби маълумотлар ёритилиб, талаба-тингловчиларга тушунтирилиб, англатилиб борилса, Президентимиз Олий Мажлис Сенатига қилган Мурожаатномасига жавоб бўлиб хизмат қилади.

Мурожаатда: ““Миллий тикланишдан – миллий юксалиш сари” деган дастурий ғоя асосида, ёшларни она юртга садоқат руҳида тарбиялаш, уларда ташаббускорлик, фидойилик, ахлоқий фазилатларни шакллантириш – ўта шарафли вазифадир” – дейилганидек, инсон руҳиятининг яширин қатламлари, ҳуқуқ тартибот идоралари ходимларининг касбий фаолияти объекти бўлмиш одам руҳий олами ҳақидаги маълумотларни беришда, давлат хизмати идоралари ходимлари фуқаролар билан олиб бораётган ишлари жараёнида дуч келишлари эҳтимол бўлган кўплаб саволларига жавобни, “жадидчилик ҳаракати, маърифатпарвар боболаримиз меросини чуқур ўрганиш, бу бебаҳо бойликни қанча фаол тарғиб қилсак, халқимиз, айниқса, ёшларимиз бугунги тинч ва эркин ҳаётнинг қадрини англаб етади”.    

Малака ошириш курсларида психология фанларини ўтиш жараёнида юқоридаги каби маълумотларни бериш билан бирга, улар эътиборини республикамизнинг деярли барча ҳудудларидаги мавжуд миллий қадриятларимиз, халқимиз урф-одатлари, улар амал қилиб келган миллий турмуш тарзи, шариат, фиқиқ, сўфийлик, футувват, тасаввуф таълимотлари ва уларда инсон руҳияти масалалари қандай талқин қилинганлигини ёритиб бериш, шубҳасиз, уларда ўз ўтмишдошлари, миллати, Ватани, миллий қадриятларидан фахрланиш, миллий ғурур, ватанпарварлик туйғуларининг тикланишида муҳим омил бўлиб хизмат қилади.